PRATİK BİLGİLER
Alkol lekesi
Cilalı ahşap üzerinde: Lekeli yerleri bir mantar tıpasıyla silin veya terebentinle ıslatın, sonra parlatın.
Masif ahşap üzerinde: Eter veya benzinle temizleyebilirsiniz. Leke çok inatçıysa, çakmak benzinini deneyiniz.
Ayakkabıdaki lekeler
Su lekesi: Boyamadan önce vazelin sürün.
Bira lekesi:Sabunlu suya biraz amonyak ekleyip lekelerin üzerine sürün.
Çamur lekesi
Hiçbir zaman elbiseyi hemen fırçalamayın. Çünkü çamur lekesi genellikle kuruyunca hafif bir fırçalamayla çıkarlar. Eğer leke çıkmamakta ısrar ederse, eşit miktardaki su ve sirke karışımıyla silin.
Çay lekesi
Çayla lekelenen bir kumaşı temizlemenin en iyi yolu, hiç vakit geçirmeden üzerine kaynar su dökmektir. Bazı kaynaklar limon kolonyasının da çay lekesini çıkarmada yararlı olacağını kaydediyor. Hemen temizlenmeyen bal lekelerini çıkarmak da zordur. Ama leke olur olmaz hemen ılık suyla yıkanır ve durulanırsa lekeden eser kalmaz.
Çikolata lekesi
Lekeyi sabunlu soğuk suyla yıkayın ve gliserinli su ile silin.
Çikolata ve dondurma lekeleri
Lekeyi suda akıtıp,? deterajanla kumaşa uygun en yüksek sıcaklıkta yıkayınız
Damlayan mum
Masanızın üzerine damlayan mumları çıkarmak için lekenin üzerine neft döküp 5 dakika bekleyin sonra nemli bir bezle silin.
Duvardan duvara halınız lekelendiyse
Duvardan duvara halı kaplı bir eviniz varsa, leke olduğu zaman kesinlikle kendiniz silmeye çalışmayın. Özel yıkama makinanız yoksa veya özel leke çıkartma ilacınız, başınız daha büyük derde girecek ve leke yayılacaktır.
Duvarlardaki lekelere çözüm
Duvarlarınızda el izleri yıkamakla geçmiyorsa bir parça ekmekle silmeyi deneyin
Ellerdeki taze ceviz lekesi
Taze ceviz lekesini elden çıkarmak içi, eller önce bir - iki dakika sirkeye batırılmış bir pamukla ovulur, sonra soğuk suyla ovulur ve yıkanır.
Gömlek yakalarındaki lekeler
Gömlek yakalarındaki kirleri gidermek için, gömleği makineye atmadan önce yaka kısmına sabun sürüp 15 dakika bekletin.
Halınıza mürekkep dökülünce
1. Nemli bir bez yardımıyla kuru temizleme sıvısı uygulayın.
2. Yumuşak dokunuşlarla silin ama sürtmeyin.
3. Kuru temizleme solüsyonunu tekrar lekeye uygulayın.
4. Tekrar silin ama silerken sürtmemeye özen gösterin.
5. Nemli bir bez yardımıyla solüsyonlu bölgeye su uygulayın.
6. Silin ve kalın havlularla kurulayın ve işlemi bitirin.
Halınızdaki çimen, kan veya vişne lekesi için
1. Sürterek lekeli bölgedeki fazlalığı alın.
2. Lekeli bölgeye kuru temizleme sıvısı uygulayın.
3. Sürtün ve elektrik süpürgesi ile temizleyin.
4. Nemli bir bez yardımıyla solüsyonlu bölgeye su uygulayın ki kalan solüsyon ürüne zarar vermeden temizlemiş olun. Bu işlem esnasında lekeli bölgeyi gereğinden fazla ıslatmayın.
5. Yumuşak dokunuşlarla silin ama sürtmeyin.
6. Nemli bir bez yardımıyla lekeye deterjan solüsyonunu uygulayın.
7. Tekrar suyla durulayın ve aşırı nemli kalmamasına özen gösterin.
8. Sürtmeden yumuşakça silin ve iyice kurulayın.
9. Daha sonra kuru pudra temizleyicisi uygulayın.
10. Son olarak elektrik süpürgesi ile temizleyin ya da Sürterek lekeli bölgedeki fazlalığı alın.
11. Deterjan solüsyonunu nemli bir bez yardımıyla lekeye uygulayın ve 3-5 dakika bekletin.
12. Yumuşak dokunuşlarla silin ama asla sürtmeyin.
13. Nemli bir bez yardımıyla lekeli bölgeye sirke uygulayın.
14. Son olarak silin, ıslak bölgedeki nemi kalın havlularla kurulayın ve işlemi bitirin.
Tentürdiyot lekesi
Leke yeni ise, alkol yararlıdır. Eğer eski ise, benzin vb. şeyler ya da oksijenli su kullanılır.
Sakız yapışmaları
Sakız yapışmalarını en iyi dondurarak yok edebilirsiniz. Sakız lekesi olan kumaşınızı, buzdalabında yaklaşık 1 saat bekletip veya üzerine torba içinde buz sürüp sakızın donmasını sağlayınız. Böylece sakız kolaylıkla çıkacaktır. Çıkmayan kısımlar için lekeli kısmı kumaş müsaitse sirke ile çitiledikten sonra? deterjanla yıkayınız.
Ağzı dar şişelerin temizlenmesi
Ağzı dar şişe kavanoz temizlemek için biraz deterjan biraz su bir kasık pirinç çalkalayın
Beyaz mermerlere sahip olmak için
Bol tuz ilave edilmiş limon suyuyla ovun. Bir fanila parçasıyla parlatın.
Blender ve çelik tencereler
Mutfakların vazgeçilmez yardımcılarından blenderleri temizlemek epey yorucudur. Fakat, pratik bir yolla bunun üstesinden kolayca gelebilirsiniz. Bunun için, blenderin yarısına kadar, ılık su doldurun ve çalıştırın, içindeki tüm lekelerin çıktığını göreceksiniz. Yemek yaparken çelik tencereniz yandıysa, sakın üzülmeyin. Tencerenizi yeniden pırıl pırıl yapabilirsiniz. Bunun için 1 tatlı kaşığı karbonat ve 1 fincan sirkeyi tencerenizde kaynatın. Hem üzerine işleyen kara lekeler çıkacak, hem de tencereniz tertemiz olacaktır.
Buzdolabındaki Kötü Kokular
Buzdolabınızı ne kadar temiz tutarsanız tutun, zaman zaman hoş olmayan kokular alırsınız. Bunu önlemek için, küçük bir tabağa üç dört limon dilimi koyun ve buzdolabının en alt gözüne yerleştirin. Ancak her sabah dilimleri yenilemeyi unutmayın.
Çay lekesine huni
Çaydanlığı yıkarken lavabonuz sararıp, canınızı sıkıyorsa hemen önleminizi alın. Lavabonun deliğine küçük bir huni yerleştirin. Çayı huniye boşaltın. Böylece lavabonun kenarlarında istenmeyen lekeler oluşmasını da engellemiş olursunuz.
Çaydanlık temizlenmesi
Çaydanlığınızın içine biriken kireç tortusunu engellemek istiyorsanız 15 dakika kadar içine sirke kaynatın. Veya kabın içinde yumurta kabuklarını bir süre bırakın. Kirecin yok olduğunu göreceksiniz.
Dibi tutan tencereler
Yemeği yaktıysanız, ateşten indirdiğiniz tencereyi derhal ıslak bir bezin üzerine oturtun. Dibine bağlanan yanık yemek tabakası çözülecektir. Tencereyi yıkamak için içine biraz sirke koyarak bekletin. İşinizin kolaylaştığım göreceksiniz.
Şişelerin dibini temizlemek
Şişelerin dibini temizlemek için, içine gazete parçaları atıp su doldurun. Birkaç saat bekledikten sonra, deterjanlı sıcak suyla yıkayın.
İnce bardakları temizlerken
İnce cam bardakları yıkamak için, aniden sıcak suyun altına koymanız, çatlamalarına neden olabilir. Ocağın üzerinde soğuk su dolu kabın içine koyup, suyun ısınmasını bekleyin. Daha sonra temizleyin. Böylelikle olası ihtimale karşı, çatlamalarını engellemiş olursunuz.
Yağ şişelerini temizlerken
Yağ şişelerini yıkarken, şişenin içine birkaç parça kaya tuzu koyun (baharatçılarda bulabilirsiniz) ve suyla çalkalayın. Bu işlemi yaptıktan sonra yıkadığınızda pırıl pırıl olduğunu göreceksiniz.
Izgaraları temizlerken
Fırın ızgaralarını özellikle de et pişirdikten sonra temizlemekte zorluk çekebilirsiniz. Üzerinde çabucak kuruyup kalan lekeler ne kadar sıcak su altında tutarsanız tutun çıkmayabilir. Bu durumda sünger taşıyla ızgarayı iyice ovun. Lekeden eser kalmayacaktır.
Mermerdeki limon lekesi
Mutfak tezgâhınız mermer ise; kola, sirke, kesilmiş limon, portakal ya da soğan gibi asit içeren her şeyi tezgâhtan uzak tutmalısınız. İnatçı lekeler varsa amonyaklı suyla silip durulayın.
Biten Mumlar
Bitmeye yüz tutmuş bazı mumlarınızı benmari usulü ile eritip, değişik renklerde mumlar yapabilirsiniz.
Biten Sabunlar
Banyonuzda yarım kalan veya bitmeye yüz tutmuş hoş kokulu sabunlarınızı, bıçak yardımı ile veya rendeleyerek ayrı bir kapta tutabilirsiniz. Görüntüsü hoş olacak ve güzel bir koku banyonuzdan yayılacaktır.
Su Tasarrufu
Arabanızı yıkamak: Bir kova kullanın. Arabanızı, durula suyunun çimene akacağı şekilde p edin. Bu şekilde çimeninizi sulayıp verimini artırabilirsiniz. Araba şampuanları, birçok gübreye benzer şeekilde, çimenler için yararlı olabilen fosfatlar içerir.
Çimeninizi kesmek: Çimenleri çok kısa kesmekten kaçının ve çimen kesiklerini, nemi yerde korumak üzere koruyucu tabaka olarak kullanın.
Bahçenizi sulamak: Sabah erkenden veya öğleden sonra geç saatlerde sulayarak suyun buharlaşarak israf edilmesini azaltabilirsiniz. Yağmur suyu depoları çok sıcak günlerde bahçeniz için su sağlayabilir.
Verimli şekilde sulamak: Sadece ihtiyaç duyulan yerleri sulamak için süzgeç veya hortumun ucuna takılan tetikli püskürtücüler kullanın.
Temizlik: Yaya yollarını, araba girişlerini ve taşlıkları temizlemek için hortum yerine süpürge kullanın.
Bahçeye bitki dikmek: Daha az su kullanan, daha az bakıma ihtiyaç duyan ve yabanil yaşamı çeken yerel doğal ve suya duyarlı bitkileri ve çimenleri seçin. Kimi doğa çimlerinin, kuraklığa daha dayanıklı derin kökleri vardır ve diğer tür çimenler kadar sulanmaya ihtiyaç duymaz.
Bitkileri sulamak: Bitkilerin yapraklarını değil, saplarının dibini sulayın. Su akıp gitmeden önce toprağın suyu ne kadar çabuk emdiğini görün.
Yeni bahçe yataklarını sulamak: Hepsinin doğru miktarda su almasını sağlamada yardımcı olacağı için, benzer sulama ihtiyaçları olan bitkileri gruplandırın.
Yaprak ve saman tabakası: Yaprak ve saman tabakasını kullanın ve toprağa çürümüfl yaprak ve bitki ile karışık gübre gibi organik maddeler katın. Bunlar toprağın nemli kalmasına ve buharlaşmanın yüzde 70'e varan oranda azalmasına yardımcı olur.
Sayacınızı kontrol edin: Yatmadan önce (veya hiçkimsenin su kullanmadığı zaman) sayacınızı kontrol edip ertesi sabah gösterdiği miktarla karşılaştırarak borulardaki sızıntılar ortaya çıkarılabilir. Daha fazla miktarı gösteriyorsa, ruhsatlı bir su tesisatçısı tarafından izlenip tamir edilmesi gereken bir sızıntı olabilir.
AAA sınıfı duş başlığı takmak gibi basit bir değişiklik, her yıl evinizde 50 dolara kadar su ve enerji tasarruf edebilir.
Musluklar: Su randımanı yüksek AAA sınıfı musluklar takın ve manivelalı ve sıcak ve soğuk suyu karıştırabilen modellerini göz önüne alın. AAA sınıfı muslukları standart musluk teçhizatından yüzde 50 oranında daha az su kullanır. Sızıntı yapan contaları daima değiştirin ve contaların ömrünü uzatmak için muslukları yumuşak bir şekilde kapatın.
Tuvaletler: Tuvaletin su deposundaki suyun sadece yarısını akıtmayı seçebilmek için AAA sınıfı çift hazneli su deposu taktırın. AAA sınıfı tuvaletler standart tekli su depolarından yüzde 67 oranında daha az su kullanır. Sızıntı yapan su depoları ve akıtma sistemleri, her gün binlerce litre suyu boşa , harcayabilecekleri için, derhal tamir edilmelidir. Depoya koyulan yiyecek renklendirici, tuvalette sızıntı olup olmadığını gösterecektir.
Traş olmak: Traş bıçağınızı durulamak için, tıpası kapatılmamış bir lavaboda akar suyun altına tutmak yerine, tıpalı lavaboya az bir su koyun.
Dişlerinizi fırçalamak: Fırçalarken musluğu açık tutmanız gerekmez. Bafllamadan önce diş fırçanızı ıslatın ve ağzınızı çalkalamak için bir bardak su kullanın.
Çamaşırhanenizde su tasarrufu için fikirler
Elbiselerinizi yıkamak: Yük ayarlaması olan çamaşır makineleri, çamaşır yüküne uyacak flekilde ayarlanmalıdır. Makinenizi ayarlayamıyorsanız, mümkünse çamaşırlar makineyi dolduracak miktarda birikinceye kadar bekleyin.
4A sınıfı bir çamaşır makinesi alın: Bir dahaki çamaşır makinenizi satın alırken, en az 4A sınıfı bir makine almayı düflünün. Bunlar, eski üstten doldurmalı makinelerden daha az su, enerji ve deterjan kullanırlar.
Mutfağınızda su tasarrufu için fikirler
Bulaşıkları elde yıkamak: Bulaşıkları akar suyun altında değil, tıpası kapalı bir lavaboda durulayın.
Sebzeleri temizlemek: Sebzeleri akar su altında değil, tıpası tıkalı bir lavaboda ve su leğeninde yıkayın.
İçme suyu: Suyu, içilecek kadar soğuması için bofla akıtmanıza gerek kalmaması için buzdolabında bir kap soğuk su saklayın.
Otomatik bulaşık makineleri: Su ve enerji tasarruf etmek için bulaşık makineniz dolana kadar bekleyin. Daha yeni ve AAA sınıfı modeller eski bulaşık makinelerinden yüzde 64 oranında daha az su kullanır ve enerji tasarruf eder.
Balık Alırken Nelere Dikkat Etmeliyiz
Tazesi çok yararlı olduğu halde, bayatı da hayatı tehdit edecek kadar tehlikelidir. Balık satın alırken şu hususlara dikkat edin:?
1- Balığı güvendiğiniz balıkçıdan alın.
2- Gözlerine iyice bakın. Taze balığın gözleri canlı ve siyahtır.
3- Taze balığın göz bebekleri dışa doğru bombelidir. Bayat balığın ise gözbebekleri çökmüştür, gözleri mat ve donuktur.
4- Elinizi etine bastırın. Taze balığın eti sert, bayat balığın eti yumuşaktır.
5- Taze balığın derisi ka ygan bir jelatin sıvısıyla kaplıdır. Bayat balığın derisi kurudur. Solungaçları kiremit
Taze balık hafif bir deniz kokusu yayar. Eti sıkıdır. Pulları yapışmıştır. Gözleri canlı, solungaçları kırmızıdır.
Et Alırken Nelere Dikkat Edilmeli
Birçok yemeklerimize kattığımız, ya da tek başına tükettiğimiz, soframızın baş tacı olan eti satın alırken şu hususlara dikkat etmeliyiz:
Bereketli olduğu, yani pek çok yemeğe katılıp lezzet verdiği için aileler, özellikle dar gelirliler kıymaya rağbet ediyorlar.
1-? Çok mecbur kalmadıkça hazır kıyma almayın. Halk sağlığını hiçe sayan bazı kurnaz satıcılar hazır kıymaların içine, kafa eti, yürek, akciğer, yağ gibi besin değeri az, üstelik kanda lipid ve kolestrol yapan sakatat katıyorlar. Marketlerden ya da tanzim satış mağazalarından kıyma değil parça et satın alın.
2- Kıymayı kasabınızdan alın ve gözünüzün önünde kıydırın.
3- Bazı etler uzun süre buzhanelerde dondurulmuş olarak bekletildikten sonra piyasaya sürülüyor ya da donmuş et olarak başka ülkelerden ithal ediliyor. Buzları çözülmüş bir etin yeniden buzlukta saklanması, içinde bakterilerin, zararlı mikropların çoğalmasını kolaylaştırır. Bir eti satın almadan önce dondurulmuş et olup olmadığını öğrenmenizde büyük yarar vardır.
4- Bir etin önceden dondurulmuş olup olmadığını şöyle anlayabilirsiniz: Tabağa koyun ve bekletin. Fazla kan bırakıyorsa bu et önceden dondurulmuş demektir.
5-? Kasaptan kıymanızı günlük ihtiyacınıza yetecek kadar alın. Kıymayı buzlukta donmuş olarak fazla bekletmeyin. Donmuş kıymanın içinde bakteriler daha kolaylıkla ürer.
Tavuk Alırken Nelere Dikkat Edilmeli
1. Paketlerde hazır olarak satılan dondurulmuş tavuk ve piliçler var. Bunları almayın. Taze olup olmadıklarını anlayamazsınız. Tavuk etinden zehirlenmeleri gazetelerde okuyorsunuz.
2. Bayat tavuğun eti gevşektir, pelte gibidir. Pişirildiğinde bu et kırmızıya çalar.
3. Tavuğu kasabınızdan alın.
4. Köy tavuğunun eti çiftliklerde üretilen tavuklardan daha lezzetli ve daha niteliklidir. Köy tavuğu, suni yemle değil, doğal gıdayla, yani doğa içinde beslendiğinden, yediği otlar, taneler ve diğer besinlerde bulunan gıdaları da içerir. Bu nedenle vitamin ve madensel tuzlar yönünden bu et zengindir.
5.? Ucuzdur diye, boyun, kanat, taşlık, yürek gibi tavuk ve piliç sakatatına rağbet etmeyin. Yemeğe lezzet katabilirler ama bu sakatatın besin değeri azdır.
Süt Alırken Nelere Dikkat Edilmeli
Süt alırken dikkat edeceğiniz husus, içine su katılıp katılmadığıdır. Bunu şöyle anlayabilirsiniz: Bir yorgan iğnesini iyice temizleyip sütün içine sokun. Sonra, iğneyi yatay durumda tutup ucuna bakın. Eğer iğnenin ucunda süt damlası kalmışsa içine su katılmamış demektir, iğnenin ucunda süt yoksa içine su katılmıştır.
Yiyecek Alırken Nelere Dikkat Edilmelidir
Hem sağlığımız hem de ağız tadımız için gıdaların bayatlarından kaçınmalıyız. Öncelikle ambalajlı ürün alırken mutlaka ve mutlaka üretim ve son kullanma tarihlerini kontrol ediniz. Son kullanma tarihi geçmiş ürünler için görevlileri uyarınız. Peki ambalajı olmayan gıdalar için ne yapacağız? Bunu satıcıların sözlerine güvenerek yapmak pek akıl kârı değildir. Bu nedenle hangi gıdanın nasıl taze, nasıl bayat olduğunu öğrenmekten başka çaremiz bulunmuyor.
İşte bazı gıdaların taze olup olmadıklarını anlamak için birkaç püf noktası:
Dana eti alırken yağına bakmak lazım. Yağı hem beyaz olmalı hem de dokununca sımsıkı olduğu hissedilmeli. Dana ne kadar yaşlanmışsa, yağının rengi de o kadar sararır.
Alırken en çok dikkat etmemiz gereken gıda mantardır. Bilmediğiniz yerlerden, özellikle seyyar satıcılardan kesinlikle mantar almayınız. Bildiğiniz ve güvendiğiniz yerlerden alırken de dikkatli olmayı yine unutmayın. Mantarın lekesiz olanı makbuldür. Renginin de beyaza yakın ya da hafif bej olanını tercih edin.
Brokoli çok dayanıklı bir sebze değildir. Alırken lekesiz, canlı ve yeşil olanını seçin ve kısa zamanda tüketin.
Taze fasulye alırken fasulyelerden bir tanesini kırmadan almayın. ‘Çat’ diye kırılmıyor, esniyorsa almaktan vazgeçin. Aynı şey enginar için de geçerlidir. Enginarın da taç yaprağını kırmayı deneyin.
Balığın tazeliğini kontrol etmek için ise, gözlerine ve yüzgeçlerine bakmak lazım. Gözleri parlak, yüzgeçleri koyu kırmızı ve pulları gevşek olmalıdır.
Midye, istiridye türü kabuklu deniz ürünleri denizden çıkınca su kaybetmeye başlar. Taze olup olmadığını anlamak için ağırlığına bakmak yeterli. Ne kadar ağırsa o kadar tazedir.
Istakoz alıyorsanız biraz yakından bakmakta fayda var. Eğer kırçıllaşma varsa ıstakoz yaşlı demektir.
Yumurtaların tazeliğini test etmek içinse tuzlu su kullanabilirsiniz. Günlük olanlar suyun dibine çökerler, 3-5 günlük olanlar suyun ortasında, bayat olanlar ise suyun yüzeyinde dururlar.
Yumurtaların taze mi bayat mı olduğunu kırarak anlamanız da mümkün. Aldıktan sonra üzerinden uzun zaman geçtiğini düşündüğünüz ve bayat olma ihtimalinden şüphe ettiğiniz yumurtaları kullanmadan önce ayrı bir kaba kırın. Sarısı dağılıyorsa bayat, derli toplu duruyorsa tazedir.
Unun Kalitesini Anlamak
En iyi cins rafine unlar çok beyaz renkte veya hafif sarıya çalar beyazlıkta olanlar ve ele yumuşak gelenlerdir. Unun kalitesini anlamak için, avuç içine bir miktar alarak sıkın. Un etraftan fışkırırsa kuru ve kaliteli, avuç içinde kalıp gibi kalırsa, rutubetli demektir. Rutubetli un daha az dayanır, unu ne kadar rutubetsiz ve hava alan yerlerde saklarsanız, o kadar uzun süre kullanabilirsiniz.
Yumurtanın Taze Olup Olmadığını Anlamak
Taze yumurta ne kadar yararlıysa, bayatı da o kadar zararlıdır. Bir yumurtanın taze olup olmadığım şu şekilde anlıyabilirsiniz:
1-? Yumurtanın içinde "hava odası" denen bir boşluk vardır. Yumurtayı güneşe doğru tutun ve bu boşluğa bakın. Boşluk büyükse yumurta bayat, küçükse tazedir. Aynı şeyi bir mum yardımıyla da yapabilirsiniz.
2- Yumurtayı içi tuzlu su dolu bir kaba atın. Eğer dibe çökerse çok tazedir. Bu yu-
murtayı rafadan yiyebilirsiniz.
3-? Yumurta suyun ortalarında ise fazla bayat değil. Bu yumurtayı ancak yağda pişirerek yiyebilirsiniz.
4- Yumurta suyun yüzünde dalgalanıyorsa yapacağınız ilk iş onu atmak olmalıdır.
5-? Yumurtanın çok? tazesi? de makbul değildir. Evinizde tavuğunuz varsa
Konserveler Tazemi
Kısa sürede pişirilmeleri dolayısıyla tercih edilen konserveleri satın alırken kutunun üzerinde kabarma olmamasına dikkat edin. Çünkü bu konservenin bozulduğunu gösterir.
Kahvenin Saflığını Anlamak
Kullandığınız kahvenin saf olup olmadığını anlamanız oldukça basittir. Bir bardağın üçte ikisini suyla doldurun. Buna bir tutam toz kahve atın. Kahve, suyun üstünde kalırsa, saflığından emin olabilirsiniz. Ama, beş dakika sonra bardağın dibine iner ve suya karışırsa, kahvenizin içinde başka karışımlar var demektir. Kokusu, - Çekilmiş kahveye küçük bir tutam tuz veya şeker eklerseniz kokusunu arttırmasını sağlarsınız. Bayatsa, Kahveniz bayatlamışsa, kullanmadan önce, kısık ateşde hafif kavurursanız, hem rutubeti gider hem de tazeliğine kavuşur.
Araba kullanırken benzin tasarrufu nasıl yapılır?
Alçak vitesle araç kullanmak, şehir içinde trafik ışıklarında ya da sıkışık trafikte motoru durdurup çalıştırma ve kalkışlarda gaz pedalına gereğinden fazla basmak, aracın daha fazla yakmasına neden oluyor. Aniden hızlanmak, gereksiz yere gaza ve frene fazla basmak, motoru çalıştırırken marşa gereğinden fazla basarak motoru boğmak ve yakıt sisteminde oluşan sızdırmalar da, yüzde 50"ye kadar varan ekstra benzin sarfiyatına yol açıyor. Fren ayarlarının bozuk, yağlamanın yetersiz olması, yüksek hızla gidilmesi, taşıtın düşük vitesle seyretmesi de benzin tüketimini artırıyor.
Tüm hususlara dikkat edilmesi durumunda benzinden tasarruf edilebileceği, bireysel akaryakıt harcamalarında tasarruf sağlanacağı ve ülke ekonomisine katkıda bulunulabileceği kaydedildi.
Aydınlatmada enerji tasarrufu
Aydınlatmada enerji tasarrufu yapabilmek için şu unsurlara dikkat etmek gerekiyor:
- Bir akkor lamba, kompakt fluoresan lamba ile değiştirildiğinde yüzde 80 kadar aydınlatma maliyeti azalır.
- Eğer kullanıcının bütçesi bir defada bir çok fluoresan lamba almaya elvermezse, geride kalanları değiştirmek için aylık olarak sıraya konarak tamamlanması mümkündür.
- Odadan ayrılırken lambalar kapatılmalıdır. Aile bireyleri odadan ayrılırken lambaları kapatmalarını hatırlatacak notlar konması faydalı olacaktır.
- Gün ışığından mümkün olduğunca faydalanılmalıdır. Odalar doğal aydınlık avantajını daha iyi kullanacak şekilde düzenlenmelidir. Pencere yakınına bir masa ve sandalye yerleştirerek elektrik faturalarında gerçek bir azalma sağlanabilir.
- Dış kapı ışıldakları halojen lambalarla değiştirilebilir. 50-90 watt’lık bir halojen lamba, iki kat fazla watt’lı standart bir reflektör lamba yerine takılırsa yine aynı aydınlatma elde edilir.
- Lambaların ve armatürlerin periyodik olarak bakımları yapılmalıdır. İyi yapılmayan bakım sonucunda lamba üzerinde biriken tozlar faydalı ışık miktarını azaltır.
- Duvarlar ve tavanlar açık renkli boya ile boyanmalı, dekorasyon eşyaları mümkün olduğunca açık renkli seçilmelidir.
- Lamba ışık çıktısı verimli olarak kullanılmalıdır.
- Daha fazla ışığa ihtiyaç duyulan bölümlerde çok sayıda düşük güçlü lamba yerine daha yüksek güçlü tek bir lamba kullanmak daha verimli bir aydınlatma sağlar.
- Dekoratif lambalar ışığı sizin istemediğiniz yönlere gönderir. Açık renk, şeffaf gölgelikli abajurlar ışığı daha iyi geçirirler.
- Zamanlayıcılar, fotoseller, ya da yaklaşım sensörleri vasıtasıyla aydınlatmanın kontrol edilmesi de enerji tasarrufu sağlar.
Enerji tasarufu nasıl sağlanır?
- Binalarda; çatıda, pencere ve kapılarda, duvarlarda gerekli ısı yalıtımları yapılarak ısı kaybının en aza indirilmesi gerekmektedir.
- Oda sıcaklığını daha düşük seçmek ve işletmede bu düşük sıcaklığı sürekli kontrol edebilecek kontrol sistemine sahip olmak yakıt ekonomisi sağlar.
- Güneş alan pencereler temiz tutularak, güneşin pasif ısıtması sağlanmalıdır.
- Radyatörleri üzerleri ve önleri açık tutulmalıdır.
- Perdeler radyatörleri kapatmamalıdır.
- Dairelerde kullanılmayan mekanların radyatörleri kısılmalı veya kapatılmalıdır.
- Borulardaki ısı yalıtım kalınlıkları uygun değerlerde olmalıdır.
- Duvar içinden geçen boruların da sıcak su ve sirkülasyon olmak üzere hepsi izole edilmelidir.
- Duş başlıkları ve armatür seçilirken ekonomiye dikkat edilmelidir.
Elektrikli ev aletlerinde enerji tasarrufu yöntemleri
Buzdolabı: Buzdolaplarının verimli kullanılmasında öncelikle düzenli olarak bakım yaptırmak gerekiyor. Ayrıca, buzdolabının etrafının toz ve hava sirkülasyonunu etkileyici diğer maddelerden ve ısı kaynaklarından uzak tutulması gerekiyor.
Klimalar: İhtiyaçtan çok büyük bir klima enerji kaybına sebep oluyor. Evin güneş alan kısımlarının ağaçlarla gölgelenmesi, cam filmleri, pencere ve duvar tenteleri pasif soğutma yöntemlerinin uygulanması da klimanın soğutma yükünü azaltıyor, dolayısıyla daha az enerji kaybına sebep oluyor.
Ocak ve fırınlar: Eğer evde birkaç tane fırın varsa daima küçük olanı tercih edilmesi gerekiyor. Çok gerekli değilse ön ısıtma yapılmaması, yapılsa bile bu süre 10 dakikayı geçmemesi gerekiyor. Mikro dalga fırınlarda pişirmen 2-10 dakika, ısıtma ise 10-30 saniyede gerçekleşiyor, bu nedenle geleneksel fırınlara göre yüzde 66 daha az elektrik harcıyorlar.
Çamaşır makineleri: Yüksek sıcaklıkta yıkamak yerine ılık suyla yıkamak, durulamanın ise soğuk su ile yapılması gerekiyor. Ayrıca, yıkama programları tam kapasite çalıştırılmalı. Eğer mümkünse çamaşırlar dışarıda güneş ve rüzgardan yararlanarak kurutulmalı. Bu arada, önden yüklemeli makinalar, üstten yüklemeli makinalara göre daha az enerji tüketiyorlar.
Bulaşık makineleri: Bulaşık makinası yerleştirilirken çevresinde en az 5 cm boşluk bırakılarak, ısınmadan dolayı oluşan sıcak havanın kolayca dağılması sağlanmalı. Yaz aylarında ısı ve nemi azaltmak için sabah ve akşam saatlerinde yıkama yapılmalı. Bulaşıkları ön durulamaya tabi tutmak gereksizdir, gerektiği durumlarda sıcak su yerine soğuk su kullanılmalı. Bulaşıkların sanitasyonu için yüksek sıcaklıkta yıkama arzu edilmedikçe 55 derece su sıcaklığı yeterlidir. Tam kapasite dolmadıkça makine çalıştırılmamalı.
Elektrikli süpürge: Elektrikli süpürgenin torbası sık sık boşaltılmalı. Bu işlem, süpürgenin emme gücünü yükselteceğinden daha verimli ve daha çabuk temizlemeyi sağlıyor. Ayrıca yılda en az bir kez motor bölümü açılıp, buradaki toz ve pamukçukların temizlenmesi gerekiyor.
Televizyonlar: Küçük ekranlı televizyonlar büyük ekranlara göre daha az elektrik enerjisi tüketiyorlar. Ses düzeyinin düşük tutulması da elektrik enerjisi tüketimi azaltıyor.
Saç kurutma makineleri: Saç kurutma işlemi mümkün olduğu kadar havlu ile makina kullanmadan yapılması gerekiyor. Ortalama olarak, bir saç kurutma makinasının 10 dakika çalışması 60 watt’lık bir lambanın 3 saat yanmasına eşdeğer bir enerji tüketiyor.
Akıllı sayaçlar: Bu arada, akıllı sayaçlar ile puant tarifesinden yararlanarak, elektrik tüketiminin indirimli ücret tarifesi uygulanan zaman dilimlerine kaydırılmasıyla, aynı miktarda tüketilen elektrik için daha az ücret ödeniyor.
